Endodonti

Endodonti

Endodonti, diş sinirleri ve diş kökünü çevreleyen dokulardaki hastalıklarının tedavisi ile ilgilenen diş hekimliği dalıdır. Diş ağrısının, soğuk-sıcak hassasiyetinin, diş apselerinin, renklenmiş dişlerin, kaza sonucu zarar gören dişlerin tedavisi, endodontik tedavi kapsamına girer. Kanal tedavisi ve kök çevresinde yapılan cerrahi girişimleri kapsar.

DİŞ AĞRILARININ SEBEBİ NEDİR?

  • Diş çürüğü
  • Kötü yapılmış veya ömrünü tamamlamış dolgu ve protezler
  • Dişler gelen darbeler sonucu ortaya çıkan yaralanmalar
  • Zararlı alışkanlıklar
  • Bazı diş eti hastalıkları
  • Diş kaynaklı olmadığı halde dişlere yansıyan ağrılar

DİŞ AĞRISI NASIL TEDAVİ EDİLİR?

Hekimin bilgisi olmadan diş ağrıları için alınan antibiyotik, ağrı kesici, vitamin gibi ilaçların kullanımı tedavi için uygun değildir. Tedavi hastalığın kaynağını belirleyip ortadan kaldırılması ile mümkündür. Diş çürük sebepli ağrıyorsa ve çürük sinirlere kadar ilerlemişse dişe kanal tedavisi yapılması gerekir.

Ağrımayan diş her zaman sağlıklı diş değildir. Kronik enfeksiyonlarda genelde dişler ağrımaz.

GECE AĞRISI NEDİR? NEDEN OLUŞUR?

İleri derece çürümüş bir dişin sonucu oluşur. Genellikle gece kendiliğinden başlayan zonklayan tarzda ağrılar görülür.

KANAL TEDAVİSİ NEDİR?

Kök kanal tedavisi, dişin içinde bulunan damar-sinir topluluğunun (diş pulpası) hastalıklarını tedavi etmek amacıyla yapılan tedavi işlemlerinin tümüne verilen addır. Kanal tedavisi, dişlerde ağrı, apse ve kist oluşumuna neden olan, iltihaplı veya ölü diş pulpasının (sinirinin), içinde bulunduğu kök kanallarından çıkartılması ve bu boşluğun, sağlığa zararlı olmayan bir maddeyle tam olarak doldurulması işlemidir.

Kök kanal tedavisi endodontistler ve diş hekimleri tarafından yapılabilir.

Dişin canlılığını sağlayan damar ve sinir paketi, zarar gördüğünde veya yaralandığında kendini yeniden tamir edemez ve ölür (Nekroz). Çürük ya da travma nediyle kaybedilebilecek ağrılı iltihablı kötü durumdaki dişler için kanal tedavisi uygulanabilir.

KANAL TEDAVİSİ YAPILMAZSA NE OLUR?

Derin çürükler sonucu pulpa (damar sinir paketi) kendini iyileştiremez ve enfeksiyon kök ucuna kadar yayılabilir. Enfeksiyonlu bir diş tedavi edilmez ise kist oluşumuna da sebep olur ve çene kemiğine zarar verebilir. Cerrahi müdahale veya dişin çekilmesi gerekebilir.

DİŞLERE KÖK KANAL TEDAVİSİNİN YAPILMASINI ZORUNLU KILAN DURUMLAR:

  • Dişe veya çeneye gelen travma
  • Derin çürük nedeniyle meydana gelen sinir irritasyonu
  • İleri diş eti hastalıkları
  • Yüksek yapılmış, kapanışı tam ayarlanmamış dolgu ve kaplama protezler
  • Yanlış uygulanmış ortodontik tedaviler

KÖK KANAL TEDAVİLERİ NEDEN YAPILIR?

Dişteki sinirlerin (diş pulpası) vücuttaki diğer dokular gibi kendini yenileme ve tamir etme kabiliyeti yoktur. Diş pulpasının iltihaplandığı veya canlılığını sürdüremeyeceği durumlarda kanal tedavisi uygulanır. Buradaki amaç, pulpa zarar görmesine rağmen, dişi çevreleyen dokuların sağlıklı olarak korunmasıdır.

Ağızda kanal tedavisi yapılarak kalan diş, canlılığını kaybetmiş ama en azından kendi dişiniz olarak çiğnemeye yardım etmeye devam edecek, bu şekilde yine o bölgedeki kemiğin aktif halde kalmasıyla beraber çene kemiklerindeki erimeyi de önleyecektir.

KÖK KANAL TEDAVİSİ ZOR MUDUR?

Kök kanal tedavisi modern aletlerle artık oldukça kolay hale gelmiştir. Bazı durumlarda, diş hekimi kök kanal temizleme işlemini bir seansta tamamlayıp kanal dolgusunun ikinci bir seansta yapılmasını tercih edebilir. İlk seanslarda genellikle kök kanalının şekillendirme ve temizleme işlemleri gerçekleştirilir. Genellikle ilk seanstan birkaç gün sonra gerçekleştirilen ikinci randevuda ise, diş hekimi tarafından kök kanalının doldurulması işlemi yapılır.

Kök kanal tedavisinin birden fazla seansta gerçekleştirilmesinin altında diş hekiminin kanal dezenfeksiyonunu iyi yapabilmesi, ve dişin iyileşme sürecini daha iyi gözlemleyebilmesi gibi faktörler yatar.

Bazen de diş hekimi her iki işlemi de aynı seansta yapıp kanal tedavisini tamamlayabilir.

KÖK KANAL TEDAVİSİ AĞRILI BİR İŞLEM MİDİR?

Çağdaş anestezi teknikleri ve maddeleri sayesinde tedavi sırasındaki ağrı en aza indirgenmektedir. Çünkü kanal tedavisi olan diş ve onu çevreleyen kısım işlem sırasında tamamıyla uyuşmuş durumdadır. Anestezi altında tedavinin tamamlanması, hem hastanın son derece rahat ve ağrısız olarak tedavisini yaptırmasına, hem de diş hekiminin hasta reaksiyon göstermeden işlemini çok daha başarılı ve kolay olarak gerçekleştirmesine olanak verir.

KANAL TEDAVİSİ YAPILMIŞ DİŞ AĞRIR MI?

Kanal tedavisi yapılan dişin pulpası (sinirleri) alındığı için sıcak-soğuk benzeri ve diğer uyaranlardan etkilenmez. Fakat ilk birkaç hafta hafif bir ağrı ve çiğneme sırasında hassasiyet olabilir. Yapılan işlemler sonucu diş dokularının iyileşmesi sırasında bu tepkilerin görülmesi normaldir.

Uzun bir süre geçmesine rağmen ağrıyan kanal tedavili diş başarısız bir tedavinin işaretçisi olabilir. Dişin klinik ve radyografik muayene ile kontrol edilmesi gerekir. Sonucunda hekim “retreatment” adı verilen kök kanal dolgusunun sökülüp, tekrar temizlenip, yeniden doldurulması işlemini uygular. Yeterli gelmediği takdirde “kök ucu rezeksiyonu” adı verilen cerrahi tedavi de uygulanabilir.

KÖK KANAL TEDAVİSİ SONRASINDA NELER YAPILMALIDIR?

Kanal tedavisi gören dişler canlılığını yitirdiği için esnekliği azalır ve kırılma riski yüksektir. Bu nedenle dişin madde kaybına göre ya dolgu ile ya da kuron restorasyonu yapılarak tedaviye devam edilir.

Kanal tedavisi yapılan dişin üstünde fazla madde kaybı yoksa normal dolgu yapmak, fazla madde kaybı varsa, diş duvarlarınızı destekleyecek, kırılmasını engelleyecek porselen dolgu (inley) yapmak gerekmektedir.

Dişin kenar duvarları kalmamışsa kök kanalınızdan destek alan döküm veya fiber post yapılıp üzerine kuron kaplama yapılabilir.

POST UYGULAMASI NEDİR?

Aşırı madde kaybı olan dişlerde restorasyon (dolgu, kaplama vb.) yapılırken desteği artırmak amaçlı kanal tedavisi olmuş dişlere yerleştirilen materyallerdir.

Metal ve fiber postlar vardır. Fiber postlar rezin siman adı verilen güçlü yapıştırıcılarla yapıştırılıp diş renginde olduklarından günümüzde daha çok tercih edilirler. Fakat aşırı diş maddesi durumunda kişiye özel döküm postlar da yapılması gerekebilir.

POST UYGULANIRKEN AĞRI DUYAR MIYIM?

Post uygulaması kanal tedavili dişlere yapıldığı için ağrı hissedilmez dolayısıyla dişler uyuşturulmadan yapılır.

KÖK KANAL TEDAVİSİ YAPILMIŞ BİR DİŞİN ÖMRÜ NEDİR?

Başarılı bir kanal tedavisi yapılmış bir diş, iyi bir ağız hijyeni ve aksatmadan yapılan düzenli diş hekimi kontrolleri ile yıllarca uzun süreli ağızda kalabilir.

KÖK KANAL TEDAVİSİNİN BAŞARI ORANI NEDİR?

Kök kanal tedavisi diş kaybını önlemek amacıyla, dişin kök kısmında yer alan dokular ile ilişkili tedavidir. Yüksek başarı oranlarına rağmen (%90 üzeri), diğer tıp uygulamalarında olduğu gibi, kanal tedavisinin sonuçları için de garanti vermek mümkün değildir. Tedavide kullanılan aletler dişin içinde kırılabilir. Kanal tedavisi, gelecekte oluşacak diş çürümesi, diş kırıkları veya dişeti hastalıklarını önlemez. Bazı durumlarda kanal tedavisinin tekrarı, tedavi edilen dişe cerrahi müdahale veya çekim gerekebilir.

KANAL TEDAVİSİNDE LAZER KULLANILIR MI?

Artık kök kanal tedavilerinde Lazer uygulamaları ile tedavinin başarı oranı maksimuma yükseltilmektedir. Fakat tek başına yeterli değildir. Lazer yardımcı tedavi şeklidir.